Иван Семеновиһы “Сунтаар мааны күтүөтэ” диэн Арассыыйа суруналыыстарын союһун чилиэнэ Лариса Семенова – Нуурал “Саха сирэ” хаһыат 2000с. от ыйын 28 күнүнээҕи нүөмэригэр сырдатыытыттан быһа тардан:
…Иван суруйар дьарыгын “Молодежь Якутии” хаһыат аан бастаан тэрийбит биир сыллаах “Репортер” диэн рабочай селькордары бэлэмниир оскуолатыгар дьаныһан туран үөрэммит. Истээччилэргэ өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр суруналыыстар Людмила Левина, Тамара Шамшурина, Галина Захарова, Вячеслав Степанов уо.д.а.араас бэсиэдэлэри оҥороллоро, хаһыат жанрдарыгар хайдах суруйар туһунан быһаччы көрдөрөн сүбэлииллэрэ.
Кинигэҕэ Түбэй бөһүөлэгин олохтооҕо, сылгыһыт, байанайдаах булчут, субай cүөһү бостууга Семен Данилович Павлов -Сиэҥкэ араас быһылааннарга түбэспитэ, айылҕалыын алтыһыыта кэпсэнэр.
В июне 1942 года молодого ветеринара Матвея Михалева из наслега Бутукай призывают на фронт. До февраля 1943 года он посылает телеграммы, переводы, письма горячо любимой жене Марфе Михалевой в с. Шея. В данной повести читатели прочтут о тоске по родине, любви к жене и единственному ребенку Роберту 23-летнего солдата и о нелегкой жизни в тылу Михалевой М.Е. Более 60 лет жена хранила как зеницу ока пожелтевшие письма мужа-солдата в сундуке.
В память о нем Марфа Егоровна просит журналиста Ивана Чагдинского написать книгу. Это первая работа автора в жанре повести.
Иван Чагдинский
Из Сунтар на съезд комсомола
В книгу вошли воспоминания комсомольских лидеров, передовых производственников, публикации о лучших комсомольско- молодежных коллективах.
Книга посвящена 80 летию комсомола Сунтарского улуса.
Оройуон аксакал суруналыыһа Василий Меркурьев бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсан бэйэтин оннугар селькортан үүннэрбит киһитин — Иван Чагдинскайы мэктиэлээбитэ. Бастаан литсотруднигынан ылыллан баран кэлин тыа хаһаайыстыбатын отделыгар сэбиэдиссэйдээбитэ, 1991 с. редакторы солбуйааччы дуоһунаһыгар быыбардаммыта. Бу үлэлиилирин тухары олохтоох хаһыакка, өрөспүүбүлүкэ да бэчээтигэр сырдатан кэллэ. Иван Семенович ордук үлэ киһитин, ыччат олоҕун, сынньалаҥы, общественнай бэрээдэги араҥаччылааһын тустарынан дириҥник хорутан суруйталаабыт очеркаларын, репортажтарын ааҕааччылар биһирииллэрэ, оттон биир идэлээхтэрэ кинин туспа суоллаах-иистээх суруналыыс быһыытынан билинэллэрэ. Маны таһынан 1981 с. култуура профсоюһунан талыллан өр кэмҥэ ситиһиилээхтик үлэлээбитэ.
СУНТААР СУРУНАЛЫСТАРА
(ЖУРНАЛИСТЫ СУНТАРА)
Это первая книга, рассказывающая о журналистах Сунтарского улуса. Газетчики, журналисты-аксакалы, такие как Василий Меркурьев, Николай Николаев, Серафим Саввинов, Александр Павлов, Илья Зверев, в своих воспоминаниях пишут о первых днях создания газеты. Многих сейчас нет в живых.
В данном справочнике собраны свыше 270 биографических сведений о работниках учреждений культуры, уроженцах Сунтарского улуса — известных деятелях культуры и искусства Якутии, внесших большой вклад в становлении и развитии культуры улуса, республики.
Книга адресована широкому кругу читателей.
Иван Семенович 45 сыл усталаах туоратыгар улууспут үлэтин-хамнаһын, олоҕун-дьаһаҕын, дьонун-сэргэтин сырдатыыга бэриниилээхтик үлэлээбит ытыктыыр киһибит.
